دکتر زنگنه نوشت: نوش دارو قبل مرگ زعفران

دو یادداشت از یک اقتصاددان درباره وضعیت بازار زعفران و الزامات خرید حمایتی زعفران

نوش دارو قبل مرگ زعفران

دکتر محسن زنگنه، استاد دانشگاه و اقتصاددان در یادداشتهایی تلگرامی ضمن اشاره به وضعیت بازار زعفران و افت شدید قیمتها با تاکید لزوم حمایت از کشاورزان و مداخله موثر دولت، نوشت:

همچنان که در  اول مهرماه سال جاری طی یادداشتی، نسبت به خطر سقوط قیمت زعفران و بخصوص گل زعفران،در فصل برداشت بیم داده بودم، طی یکی دو روز قبل، متاسفانه قیمت یک مَن گل به زیر  ۲۰۰ هزار تومان سقوط کرد و برآوردها نشان می دهد چنانچه همانند یک ماه گذشته، دست روی دست گذاشته شود، اتفاقی ناگوار ، برای کشاورزان بخصوص خُرده تولید کنندگان روی خواهد داد.

در این زمینه نکاتی را عرض می کنم ؛

فصل برداشت زعفران مانند وقوع سیل و زلزله نیست که یکباره و غیر مترقبه باشد و مسولین را غافل گیر کند! امروز هر کسی در ایران می داند که فصل برداشت زعفران از نیمه دوم مهر آغاز می گردد. از سوی دیگر، شیب نزولی قیمت زعفران در بورس، کاهش قیمت آن در فصل برداشت را، فریاد می زد. حال چگونه است که مدیران محترم، بدون توجه به این امر که ثروت ۲۵۰۰ میلیارد تومانی مردم را تهدید می کند، بی توجه اند و بطور عادی به کارهای روزمره و جلسات کسل کننده و فرمایشی خود ادامه می دهند؟!

ممکن است عده ای بگویند؛ چه ربطی به مسوولان دارد؟ و این را به مسائل سیاسی مرتبط سازند اما واقعیت آن است که …

 در همه جای دنیا، یک بازار ۲۵۰ تنی یک محصولی مانند زعفران با ارزشی حدود ۲۵۰۰ میلیارد تومان، بدون دخالت و مدیریت دولت، امکان ایستادگی و ثبات ندارد.  اینکه ” قیمت زعفران را عرضه و تقاضا معین می کند” یک شوخی تلخ و یک دروغ بزرگ است. نه در ایران که در آمریکا و اروپا نیز، چنین حرفی امروز مضحک و مردود است.

مقصران وضع موجود

دولت و مسوولین محلی بایستی از ماه ها قبل با تحلیل های تکنیکی و بررسی انتظارات عقلایی و تطبیقیِ فعالانِ زعفران و بررسی بازارهای تولید و تقاضا، راهکارهای واقعی را تدبیر و به صورت جهادی و میدانی، به عمل تبدیل می نمودند. لذا بدون شک و فارغ از همه تعارفات، مسوولین وقت اعم از فرمانداران، مدیران سازمان کشاورزی و وکلای مناطق زعفران خیز ، مقصران اصلی این وضع موجود هستند.

اما حال چه باید کرد ؟

⃣ یک کمیته فنی و کارامد از فعالان واقعی حوزه زعفران، اعم از کشاورزان، بازرگانان، شرکت های تعاونی، بورس زعفران، کارشناسان بازار، بانک ها و هلدینگ های سرمایه گذاری به سرپرستی نماینده محترم و رییس فراکسیون زعفران، تشکیل و بصورت جهادی و علمی، با ایجاد یک مونیتورینگ پیوسته، وضعیت موجود را رصد کرده و عوامل موثر و نیز متغیرهای مختلف را تحلیل نمایند.

 هر چند دیر شده است اما خرید تضمینی گل زعفران در قالب عقود اسلامی همراه با ایجاد ساز و کاری شبیه اوراق اختیار خرید و فروش، در اسرع وقت و حداکثر ظرف ۳۶ ساعت، عملیاتی گردد تا بدین وسیله، مشکلات و نیازهای مالی تولید کنندگان رفع گردد.

کمک گرفتن از نیروهای جهادی

 به کمک ظرفیت های مردمی از جمله اردوهای جهادی دانشجویی و دانش آموزی به کمک کشاورزان جهت پاک کردن گل، شتافت. هزینه بالای تولید از یکسو و هزینه پاک کردن گل، موجب خام فروشی گل زعفران توسط کشاورز به قیمت های اندک می شود. اردوهای جهادی و گروه های مردمی دانشجویی و دانش اموزی با هدف صیانت از تولید و تکریم و کمک به کشاورز، بایستی پای در این امر بگذارند.

بورس کالا وارد شود

 افزایش و یا ثبات قیمت نگین و ممتاز در بورس کالا، باعث تثبیت قیمت گل زعفران خواهد شد. بنابراین گردانندگان بورس زعفران با ایجاد یک اتاق عملیات، در خصوص بازارگردانی و راه های اقتصادی و روان شناختی ، تصمیمات صحیح اخذ، ابلاغ و عملیاتی نمایند. تاکید می کنم بورس بدون رعایت اصول بازارگردانی، بی ثبات بوده، گاها ضد تولید عمل می کند.

 صدا و سیما و رسانه ها از جمله شبکه های اجتماعی، بایستی نسبت به آموزش اصول تجاری بازار زعفران و زمان و شیوه فروش و نیز ارتقاء سواد اقتصادی کشاورزان و فعالان خرد، اقدام نمایند.

 اگر تولید کل کشور را ۲۵۰ تن و بطور خاص تولید تربت حیدریه و زاوه را ۱۰۰ تن در نظر بکیریم، با بازاری حدود ۲۵۰۰ میلیارد تومانی مواجه هستیم که به سادگی می توان با پشتوانه بانکی، قیمت گل و سرگل زعفران را مدیریت نمود. لذا دولت می تواند با اعطای مجوز به سیلوهای زعفران در کنار تامین نیازهای مالی کشاورزان و اعطای گاهی سپرده، نسبت به حفظ و تثبیت این بازار اقدام نماید.

و در پایان، متذکر می گردم که زمان بسیاری از این کارها، ماه ها پیش بوده است و انتظار بود که مدیران و مسوولین منطقه ای و کشوری، بجای جلسات بی ثمر و فرمایشی، با روحیه ای جهادی و با بهره گیری از متخصصین، نسبت به پیش بینی این روزها، اقدام عاجل می نمودند اما اکنون نیز برای پیشگیری از افزایش خسارت، هر کار خود را بر زمین نهند و بصورت شبانه روزی با ایجاد کمیته تخصصی، مسائل را بطور جد پیگیری نمایند.

فراموش نکنیم، ۱۰ درصد کاهش قیمت محصول یعنی ۲۵۰ میلیارد تومان ضرر به کشاورزان منطقه و این چندین برابر بودجه عمرانی شهرستان های زعفران خیز است.

نکاتی درباره خرید حمایتی زعفران

ایشان در یادداشت دیگری در خصوص خرید تضمینی نیز نکاتی مطرح کرده است:

دولت ها جهت حمایت از تولید و تولید کننده، سیاست های متعددی به فراخور شرایط، اعمال می کنند مانند؛ تسهیلات ارزان قیمت، معافیت مالیاتی، یارانه به عوامل تولید، مشوق های صادراتی، ارز دولتی جهت تامین کالاهای سرمایه ای و …

یکی از آن سیاست ها، خرید محصول از تولید کننده است . این سیاست زمانی اعمال می گردد که یا محصول بیش از حد تقاضا، عرضه شده  و قیمت ها افت نموده باشد و یا خریدار با قیمت منصفانه به دلایل مختلف، وجود نداشته باشد.

برای اثر بخشی این سیاست، نکات زیر ضروری است؛

 قیمت خرید ( کف قیمت) بایستی از قیمت بازار بیشتر باشد. قیمت کمتر از قیمت بازار نتیجه عکس می دهد.

 زمان خرید، مناسب باشد. تاخیر در خرید، اثر سیاست را کاهش می دهد.

 راهکار های عملیاتی عادلانه برای توزیع و فروش محصول خریداری شده توسط دولت، تدبیر گردد.

 به تولید کنندگان آموزش داده شود تا چه سهمی از محصول خود را به دولت با قیمت اعلامی بفروشند.

پیشنهاد ؛

در خصوص محصولاتی مانند زعفران، بهتر است محصول خریداری شده در اختیار شرکت های تعاونی تولید کنندگان زعفران (خود کشاورزان و نه دلالان) قرار گیرد.

توضیح دنیای زعفران: برخی عدد و رقم ها از جمله میزا تولید زعفرا کل کشور صحیح نیست اما جهت رعایت امانت عین یادداشت ایشان بازنشر شده است.

قبلی «
بعدی »

آخرین تحلیل ها

قیمت روز زعفران زعفران در بورس

بنر قیمت روز زعفران – بازار نقدی

بخش آموزشی دنیای زعفران

یادداشت ها

ارتباط با ما

گزارش روزانه بازار زیره و زعفران و پسته در بورس

با ما در شبکه های اجتماعی همراه باشید

آموزشی؛ آشنایی با زعفران، بورس و اصطلاحات

دریافت کد بورسی

درباره ما

مزیت های خرید اشتراک +راهنما